01

Orijinal satırı göz önünde tut

Kelimeyi aramadan önce içinde geçtiği ifadeyi de not et. Birden fazla anlamı varsa doğru olanı bağlam belirler. Yalnızca ilk çeviriyi seçmek yerine, cümlede neyi anlamaya çalıştığını hatırlatacak kadar metni yanında tut.

Kelimenin nerede başlayıp bittiğinden emin değilsen edatlara ve fiil sonuna bak. Japoncada genellikle kelimeler arasında boşluk yoktur. Dil bilgisi yapılarını tanıdıkça kelime sınırlarını görmek kolaylaşır.

02

Altındaki biçimi bul

Bir cümle çoğu zaman sözlük başlığı yerine çekimli bir biçim içerir. 食べました, 食べる’ye geri işaret eder. Bu ilişkiyi bilmek aramayı daha güvenilir kılar; özellikle arama aracı çekimi otomatik işlemiyorsa.

Her sonu mekanik olarak soyma. Önce bir fiile, sıfata veya başka bir ifadeye mi baktığını belirle. Emin değilsen biçimi açıklayan bir kaynağa bak ve cümleyle karşılaştır.

パンを食べました。

パンをたべました。

Ekmek yedim.

食べる

たべる

yemek — sözlük biçimi

03

Uyan bir anlam seç

İlgili tanımları ve kullanım bilgilerini oku. Sözcük türünü ve gösterilen kısıtlamaları kontrol et. Bir tanıdık ifadeye uyan anlam, farklı bir bağlamda garip veya yanlış olabilir.

Varsa bir örneğe bak ama durumunu anlamadan kopyalamaktan kaçın. Amaç orijinal satırındaki kelimeyi çözmektir; o satırı tesadüfen tanıdığın ilgisiz biriyle değiştirmek değil.

04

Yalnızca yeniden bakman gerekeni kaydet

Faydalı bir not yazılı kelimeyi, okunuşunu, ilgili anlamı ve kısa bir örneği içerebilir. Birkaç anlam önemliyse tekrar sorusunun hangisini test ettiğini netleştir.

Her aramayı kalıcı bir desteye ekleme. Bazı kelimeler mevcut ihtiyacının çok ötesindeki materyalde yalnızca bir kez görünür. Dönmesi olası olanları veya gerçekten okumak istediğin bir şeyi açanları kaydet.

05

Satırı baştan yeniden oku

Cümleye, sonra paragrafa dön. Yeni anlamın yorumunu değiştirip değiştirmediğini sor. Cümle hâlâ anlam ifade etmiyorsa sorun başka eksik bir tanımdan çok dil bilgisi veya kelime sınırı olabilir.

Arama, orijinal mesajı anlamanı sağladığında biter. Sözlüğü kapat ve öğrenmenin yeniden metne ait olması için o mesajı özetlemeyi dene.

06

Sözlük aramana kelimeyle birlikte cümleyi de kat

Yabancı bir kelimenin etrafındaki tam ifadeyi kopyala veya not et. Bağlam anlamlar arasında seçim yapmana ve bir kelimeyi dilbilgisel bitişinden ayırmana yardım eder. Yalnızca bilinmeyen karakterleri kaydedersen sonra bir sözlük girişinin neden uygun göründüğünü açıklayamayabilirsin. Cümle çözmeye çalıştığın sorunu korur.

Aramadan önce bilinmeyen öğenin isim, fiil, sıfat veya dilbilgisel ifade olup olmadığını sor. Mükemmel bir çözümlemeye ihtiyacın yok ama geçici bir sınıflandırma olasılıkları daraltabilir. Cümle sonundaki bir form zaman veya olumsuz bitiş içerebilir; tanıdık kelimeler arasındaki kısa bir dizi daha büyük bir yapının parçası olabilir.

Kopyala-yapıştır kullanıyorsan sınırları kontrol et. Yalnızca bir birleşimin parçasını seçmek veya yanlışlıkla bir edatı dahil etmek kafa karıştırıcı sonuçlar üretebilir. Önce tam ifadeyi dene, sonra bilinçli ayarla. Amaç eşleşen karakter içeren ilk sonucu kabul etmek değil, cümleyi açıklayan kelimeyi bulmaktır.

07

Kelimenin çekimli olduğunu tanı

Japonca fiiller ve sıfatlar sözlük girişlerinden farklı formlarda görünür. Öğrenen 読みました ile karşılaşabilir ama 読む girişine ihtiyaç duyar. Karşılaşılan form ile temel form arasındaki bağlantıyı öğren, sonra orijinal bitişe dön. Yoksa arama eylemi kurtarırken cümlenin geçmişi anlattığını kaybedebilir.

Bazı sözlükler çekimli biçimleri tanır veya öneriler sunar; ancak her önerinin doğru olduğunu varsayma. Okunuşu ve örnekleri kontrol et. Sonuç bağlama uymuyorsa kelimenin sonunu inceleyip yeniden ara. Otomatik öneri, değerlendireceğin bir olasılıktır.

Bir form seni tekrar tekrar yavaşlatıyorsa ilgili çekim kalıbını ayrı çalış. Sözlüğün okumayı desteklemeli; her yaygın bitişi tanımanın tek yolu olmamalı. Kısa bir dil bilgisi gözden geçirmesi sonraki aramaları hızlandırabilir çünkü formun hangi kısmının kelimeye, hangisinin cümlenin anlamına ait olduğunu bileceksin.

08

Girişi ilk İngilizce karşılığının ötesinde oku

Kısa bir Türkçe karşılık başlangıçtır; kelimenin bütün kullanımını anlatmaz. Varsa sözcük türüne, okunuşa, uygun anlama ve örnek cümleye bak. Türkçede aynı çevrilen iki kelime Japoncada farklı kullanılabilir. Örnekler, hangi edatla veya kelimelerle birlikte kullanıldığını ve hangi duruma uyduğunu gösterir.

Sözlüğün sağladığında informal, yazılı veya uzman gibi etiketlere dikkat et. Bir romanda bulunan bir kelime sınıfta kendini tanıtırken en iyi seçim olmayabilir. Etiketler, gerçek örneklerden kopuk katı kurallara dönüşmeden kararını bilgilendirmeli. Amaçlanan durum belirsiz kalıyorsa doğrulayabileceğin daha basit bir ifade seç.

Kendi cümleni kurarken her Türkçe kelimeyi ayrı ayrı çevirmek yerine, kullanmak istediğin ifadenin Japonca örneğini ara. Türkçede doğal olan bir birleşim Japoncada kullanılmayabilir. Doğrulanmış bir cümleden başla ve yalnızca anladığın kısmı değiştir.

09

Tüm giriş yerine yararlı bir not kaydet

Bir tekrar notu genelde tam sözlük sayfasından daha az bilgi ister. Yazılı kelimeyi, okunuşunu, cümlende kullanılan anlamı ve kısa bir örnek tut. Başka bir anlam sonra ilgili olursa ayrı bir karşılaşmayla ekle. Her tanımı birden kaydetmek tekrar ipucunu belirsiz ve gereksiz uzun kılabilir.

Yardım ettiğinde kelimeyi kaydetme nedenini ekle: “başlangıç okumamda iki kez geçti” veya “işe gidişimi anlatmak için lazımdı”. O neden öğenin sonra hâlâ dikkat hak edip etmediğine karar vermene yardım eder. Verimli gözden geçirebileceğinden fazla kelimeyle karşılaşacaksın; bu yüzden seçim, her şeyi toplamama başarısızlığı değil öğrenmenin parçasıdır.

Geçici bir bakmayı otomatik olarak kalıcı flaş karta çevirme. Bazen cümleyi anlamak yeterlidir. Mevcut derslerine, ilgilerine veya yinelenen durumlara bağlanan kelimeleri kaydet. Net bağlamı olmayan büyük bir tanım arşivinden, etkinlikler arasında geri dönen küçük bir set kullanımı daha kolaydır.

10

Baştan sona bir tam bakmayı pratik et

Bir yabancı kelimeli kısa bir cümle al. Gerisini oku ve kelimenin rolü hakkında temkinli bir tahmin yap. Onu ara, ilgili anlamı incele ve okunuşu kontrol et. Sonra sözlüğü kapat ve tam cümleyi açıkla. Hâlâ açıklayamıyorsan kalan zorluk sözcüksel değil dilbilgisel olabilir.

Ertesi gün aynı cümleye dön. Kaydedilmiş notunu açmadan önce okumayı dene. Kelime erişilebilirse başka kontrol edilmiş bir örnekte kullan. Eksikse ipucunun iyileştirme isteyip istemediğine veya kelimenin yalnızca başka bir karşılaşma isteyip istemediğine karar ver. Bu, sözlük kullanımını okuma ile tekrar arasında bir köprüye çevirir.

KanaWay’in uygulaması öğrenme tasarımında çevrimdışı bir sözlük içerir. Çevrimdışı erişim yolculuklar ve kesilen bağlantılar için yararlıdır ama temel beceri aynı kalır: cümleye uyan sonucu seç, neyi değiştirdiğini anla ve orijinal mesaja dön. Büyük bir sözlük, ona kesin bir soru sormayı bildiğinde en değerlidir.

11

Çekimli bir fiili eksiksiz bir aramayla takip et

昨日、本を読みませんでした。 ile karşılaştığını varsay. Dünü ve kitabı tanırsın ama son form tanıdık değildir. Sözlüğün destekliyorsa formu ara, sonra sonucu 読む ile bağla, okunuşu よむ. Geniş “oku” anlamında durma. 読みませんでした’e dön ve eylemin geçmiş bağlamda olmadığını kur.

Son yorumun olumsuzu korumalı: ilgili bağlamın sağladığı özneyle “Dün kitap okumadım”. Yalnızca sözlük başlığını çevirirsen cümleyi spesifik kılan bilgiyi kaybedersin. Arama ve dil bilgisi analizinin farklı işleri vardır ve ikisi de son okumaya katkıda bulunur.

İyi bir kayıtlı not karşılaşılan formu, temel formu ve bitişin kısa bir açıklamasını içerir. Sonra ilişkiyi başka bir cümlede tanımayı dene. Bu, çekimli formu her yeni zamanda yeniden öğrenmen gereken ilgisiz kelime dağarcığı olarak kaydetmekten daha işe yarar.

12

Hangi sözlük anlamının sahneye uyduğuna karar ver

高い kelimesini bir kitabın fiyatını ve bir dağın yüksekliğini anlatan iki cümlede düşün. Fiyat için “pahalı”, dağ için “yüksek” anlamı uygun olur. Sıfatın yazılışı aynı olsa da hangi anlamın gerektiğini yanındaki isim ve bağlam belirler.

Sözlükteki ilk karşılığı hemen seçme; örnek cümleleri de oku. Kelimenin türü ve kullanımı, okuduğun metne uyuyor mu? Örnek başka bir anlamı gösteriyorsa aradığın açıklama olmayabilir. Kelimeyi sözlükte bulmak ilk adımdır; doğru anlamı seçmek için bağlamı kontrol et.

Tekrar notuna o cümlede gereken anlamı, bağlamıyla birlikte yaz. Daha sonra başka bir anlamla karşılaşırsan onu ayrı bir örnekle ekle. Böylece tek bir Türkçe ipucuyla birbirinden farklı birkaç cevap beklemek zorunda kalmazsın.

13

Karakterlerini analiz etmeden önce birleşik kelimeyi ara

Tanıdığın kanjilerden oluşan bir kelimenin anlamı, karakterlerin ayrı anlamlarından çıkarılamayabilir. Önce kelimenin tamamını sözlükte ara. Okunuşunu, anlamını ve kullanımını doğrula. İstersen karakterleri daha sonra hatırlama aracı olarak kullan; anlamı yalnızca parçaları birleştirerek tahmin etme.

Bir pasajdan kopyalarken sınırlara dikkatle bak. Sonraki bir edat veya fiil bitişi sözlük başlığına ait olmayabilir. Bir arama başarısız olursa kelimenin nadir veya yanlış olduğu sonucuna hemen varma. Seçilen metni, yazı sistemini, boşlukları ve çekimi incele, sonra daha kesin bir sorgu dene.

Bazı araçlar ilgili kelimeler veya otomatik segmentasyon sunar. Bunları cümlede incelenecek öneriler gibi ele al. Yazılım aramayı hızlandırabilir ama sonucun karşılaştığın ifadeyi açıklayıp açıklamadığına yine sen karar vermelisin. Ana kontrolün çevreleyen mesajdır.

14

Bir kanji aramasını çözmek için okumaları kullan

Bir kelimenin nasıl duyulduğunu biliyorsan ama kanji’sini tanıyamıyorsan okumayı ara ve adayları incele. Birkaç kelime bir okumayı paylaşabilir, o yüzden en tanıdık görünen yazılı form yerine anlam ve örneğe göre seç. O karar sırasında cümleyi erişilebilir tut.

Bir giriş yöntemiyle metin girerken aramadan önce dönüşümü kontrol et. İstenmeyen bir kanji adayı sözlüğü farklı bir kelimeye gönderebilir. Sonuçlar ilgisiz görünüyorsa orijinal kana okumasına dön ve alternatifleri incele. Bu bir yazma sorunudur, mutlaka bir kelime dağarcığı sorunu değil.

Tanıdık olmayan el yazısı veya stilize bir form için uygun olduğunda uygun bir karakter referansı veya giriş aracı kullan. Yalnızca görsel bir tahminden kendinden emin bir tanım kurma. Belirsizliği işaretle ve sonucu kalıcı bir çalışma kaydına çevirmeden önce yazılı formu doğrula.

15

Anlama desteğini cümle kurmadan ayırt et

Bir pasajı anlamak için kelime aramak ile kendi cümlen için kelime seçmek ilgili ama farklı görevlerdir. Kaynak pasaj anlama için bağlam sağlar. Üretimde uygun bağlamı ve yapıyı sen sağlamalısın. Bir sözlük çevirisi tek başına önerdiğin birleşimin doğal olup olmadığını göstermeyebilir.

Kendi cümleni kurarken doğrulanmış bir örnekten başla. Örneğin 電車に乗ります ifadesini öğreniyorsan ulaşım aracını değiştirmeden önce yapıyı anla. Değiştirdiğin cümleyi ve anlamını da kontrol et. Türkçe bir cümleyi kelime kelime çevirip bütün parçaların uyduğunu varsayma.

Birkaç Japonca kelimenin Türkçe karşılığı aynıysa sözlükteki kullanım etiketlerini ve örnekleri incele. Resmî yazıda kullanılan bir kelime gündelik konuşmaya uymayabilir; dar anlamlı bir sözcük de söylemek istediğini karşılamayabilir. Farktan emin değilsen daha basit ve doğruluğunu kontrol edebildiğin bir ifade seç.

16

Sıradan bir arama için durma kuralı koy

Bir arama ilgili girdilerin uzun bir zincirine genişleyebilir. Her bağlantıyı takip etmeden önce orijinal cümleyi anlamak için yeterli bilgin olup olmadığını sor. Okuma, ilgili anlam ve dilbilgisel rol netse pasaja dön. Amaç anlamayı onarmaktı; bugün tüm sözcük ailesini keşfetmek mutlaka değildi.

Başka bir oturum için ilginç bir ilgili kelime tutabilirsin ama her keşfi otomatik kaydetme. Tanıdık olmayan terimlerin genişleyen bir kuyruğu başarıyla çözdüğün küçük sorunu örtebilir. Mevcut derslere veya tekrarlayan ilgilere bağlanan girdileri seç.

Okuduktan sonra cümleyi bir kez sözlük olmadan dene. Kelime hâlâ erişilebilirse ve mesaj netse arama işe yarar iş yapmıştır. Zorluk geri gelirse eksik parçanın telaffuz, anlam, dil bilgisi veya kötü seçilmiş bir tekrar ipucu olup olmadığını incele. Sonraki arama o daha kesin soruyu cevaplamalı.

SIRA SENDE / KENDİNİ DENE

食べました’ya hangi başlığı bağlamalısın?

Açıklamayı göster +
食べる(たべる) — yemek.

食べました, fiilin kibar geçmiş zaman biçimidir. Sözlük biçimini bilmek, kelimeyi sözlükte bulmanı ve aynı fiilin diğer çekimlerini tanımanı kolaylaştırır.

SIK SORULAN SORULAR

Sayfayı çevirmeden önce.

Sözlük neden cümleme uymayan bir kelime döndürür?

Girdi bir son içerebilir, dönüşüm hatası taşıyabilir veya birkaç girdiyle eşleşebilir. Orijinal yazımı ve sınırları kontrol et, sonra okunuşa, sözcük türüne ve ilgili anlama bak. Otomatik öneriler değerlendirilecek olasılıklardır. Doğru sonuç yalnızca bazı karakterleri paylaşmak yerine gerçek kaynak ifadeyi açıklamalı.

Her bakıştan sonra tüm girdiyi kaydetmeli miyim?

Genelde daha küçük bir not kullanmak daha kolaydır: kelime, okunuş, mevcut anlam ve kısa bir kaynak örnek. Ek anlamlar ilgili hale gelince kaydet. Sözlük tam başvuru olarak kalabilir; gözden geçirme notun yeniden anlamak istediğin bir şeye bağlı net bir soru sormalı.